Nová energie v polské soustavě. „Ve vývoji energetického mixu se píší dějiny.“* 

Nowa moc w polskim systemie. „Dzieje się historia w ewolucji miksu energetycznego.“* 

Nová energie v polské soustavě. „Ve vývoji energetického mixu se píší dějiny.“

Zdroj: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/bezpieczenstwo-infrastruktury-energetycznej-priorytetem-eksperci-ostrzegaja/qjyd25p; Sonia Sobczyk-Grygiel

10. července 2026 je pro polský energetický sektor historickým dnem. Do sítě byla přidána první větrná elektrárna na moři. Do roku 2030 by se podíl energie z větrných elektráren na moři v energetickém mixu země mohl zvýšit na 11 % a v roce 2040 na 21 %. V rozhovoru pro Business Insider Polska však odborníci zdůrazňují potřebu chránit pobřežní infrastrukturu před hrozbami ze strany Ruska.

V pátek byla do energetické soustavy přidána první energie z první větrné farmy na moři v polské části Baltského moře – farmy Baltic Power, kterou staví společnost Orlen a kanadská společnost Northland Power.

V roce 2040 se očekává, že pětina polské elektřiny bude pocházet z moře.

—Ve vývoji polského energetického mixu se píší dějiny. „Větší podíl větrné energie na moři dnes přispívá do našeho energetického mixu a v roce 2030 by mohla vyrábět 11 % a v roce 2040 dokonce 21 % polské elektřiny,“ zdůrazňuje Leszek Kąsek, ekonom ING Bank Śląski, v rozhovoru pro Business Insider Polska.

Jak upozorňuje, červnová aktualizace Národního energetického a klimatického plánu (NECP) předpokládá, že v příštích 15 letech (2025–2040) bude největší nárůst výroby elektřiny (téměř 60 TWh ročně) zajišťovat větrná energie na moři. To je více než nárůst větrné energie na pevnině, jaderné energie nebo fotovoltaiky.

„Klíčová je konzistence a včasnost plánovaných investic, včetně investic do rozšiřování a modernizace elektrických sítí.“ „Podle NECP se očekává, že investice do rozvodné sítě se ve srovnání s obdobím 2026–2030 a obdobím 2021–2025 zvýší sedminásobně,“ poznamenává Leszek Kąsek. Dodává, že nedávná analýza ING Bank Śląski vypočítala, že do roku 2040 budou kapitálové výdaje související s nabídkou a poptávkou po energii vysoké, ale v poměru k rostoucímu HDP polské ekonomiky klesají.

„Energetická transformace je ambiciózní, ale dosažitelný úkol.“ „Držme palce, aby následné investice, zejména výstavba jaderné elektrárny a investice do rozvodné sítě, byly dokončeny včas a v rámci rozpočtu,“ uzavírá Leszek Kąsek.

Výzvou je ochrana pobaltské infrastruktury.

„Zapnutí první elektřiny z pobřežní farmy Baltic Power, kterou Orlen vybudoval ve spolupráci se společností Northland Power, je důležitou fází procesu, který můžeme s jistotou popsat jako přesun energetického těžiště Polska směrem k Baltskému moři,“ říká pro Business Insider Polska Marek Niedużak, ředitel pro Polsko v Evropské iniciativě pro energetickou bezpečnost (EIES).

Poznamenává, že investice, které již umožnily nezávislost na dodávkách plynu z Ruska a v budoucnu ovlivní energetickou transformaci země, se v současné době soustředí na pobřeží.

„To má však přímé důsledky nejen pro ekonomiku, ale i pro bezpečnost. Bezpečná energetická infrastruktura je naší první obrannou linií,“ zdůrazňuje Marek Niedużak.

Premiér Donald Tusk během slavnostního dokončení „400 kV elektrárny Choczewo“ v Osieki Lęborskie. Jedná se o jeden z největších projektů větrné energie na moři, které v současné době probíhají v Evropě | Andrzej Jackowski / PAP

„Mezitím od vypuknutí totální války na Ukrajině výrazně vzrostl počet bezpečnostních incidentů v oblasti Baltského moře. Takové akce se často zaměřují na námořní a podmořskou infrastrukturu. Proto musí být ochrana této infrastruktury prioritou,“ zdůrazňuje Niedużak.

Za tímto účelem je, jak zdůrazňuje, nezbytná spolupráce mezi státy, provozovateli infrastruktury, námořními silami a technickými službami.

„Jako Evropská iniciativa pro energetickou bezpečnost navrhujeme konkrétní opatření k posílení bezpečnosti energetické infrastruktury na moři. Zaprvé, bezpečnost a schopnost rychle reagovat na poruchy nebo incidenty musí být zohledněny již ve fázích projektování a výstavby infrastruktury,“ zdůrazňuje.

Zadruhé, dodává Niedużak, stejně důležitá je schopnost rychle obnovit infrastrukturu do provozuschopného stavu po potenciálním poškození.

Vysvětluje, že to vyžaduje připravenost specializovaných plavidel, inženýrských a servisních týmů. Nezbytná je také standardizace, což znamená použití opakovatelných komponentů v instalacích a také udržování zásob klíčových dílů (např. kabelových komponentů, konektorů, modulů stanice).

„Související náklady bude nutné přidat k účtu, který v současné době platíme za energetickou bezpečnost naší země,“ připouští Marek Niedużak.

K elektrárně Choczewo budou brzy připojeny další větrné farmy.

Podle Polské energetické sítě budou k elektrárně Choczewo brzy připojeny další dvě větrné farmy na moři: Baltica 2 (PGE) – spuštění v roce 2027 a BC-Wind (Ocean Winds) – spuštění v roce 2028.

V nadcházejících letech se plánuje připojení dalších větrných elektráren na moři (celkem šest elektráren). Jejich kombinovaná kapacita bude téměř 6 GW – více než celá elektrárna Bełchatów.

Rozvodna Choczewo se rozkládá na ploše 25 hektarů, což odpovídá 35 fotbalovým hřištím. Bylo zde postaveno čtyřicet polí 400 kV vybavených téměř 800 vysokonapěťovými zařízeními. Bylo postaveno téměř 9 500 tun základů, smontováno přes 800 tun ocelových konstrukcí, položeno 300 kilometrů kabelů a vybudováno 8 kilometrů asfaltových silnic.

K rozvodně budou také připojena datová centra a sklady – první investoři již projevují zájem. Tyto investice, dodává PSE, stimulují místní trh práce.

Přípravy na výstavbu rozvodny Choczewo začaly v roce 2019. Potřebné práce provedly pomořské společnosti SPIE Energy Poland a Elfeko. Jak PSE zdůrazňuje, využívají místní subdodavatele například pro zemní práce a základové práce. Zařízení používané ve stanici dodaly mimo jiné polská společnost Olmex z Olsztyna, Hitachi Energy Poland, Siemens Polska, Telefonika Polska a Arteche.

Projekt získal z Národního plánu obnovy přibližně 530 milionů zlotých (což pokrylo 100 % nákladů). Financování bylo rovněž poskytnuto na vedení, které bude přenášet energii z větrných elektráren na moři. Financování bylo zajištěno v roce 2025.

Jak shrnuje PSE: „Polské společnosti proto budují infrastrukturu s využitím evropských fondů, která umožní rozvoj národního hospodářství v nadcházejících desetiletích.“

---

Nowa moc w polskim systemie. „Dzieje się historia w ewolucji miksu energetycznego.“

Źródło: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/bezpieczenstwo-infrastruktury-energetycznej-priorytetem-eksperci-ostrzegaja/qjyd25p; opracowała: Sonia Sobczyk-Grygiel

10 lipca 2026 r. to historyczny dzień dla polskiej energetyki. Pierwszy prąd z wiatru na morzu trafił do sieci. Do 2030 r. udział energii z morskich farm wiatrowych w miksie energetycznym kraju może wzrosnąć do 11 proc., a w 2040 r. do 21 proc. W rozmowie z Business Insider Polska eksperci podkreślają jednak konieczność ochrony morskiej infrastruktury, z uwagi na zagrożenia ze strony Rosji.

W piątek do systemu elektroenergetycznego trafiła pierwsza moc z pierwszej morskiej farmy wiatrowej w polskiej części Bałtyku — farmy Baltic Power budowanej przez Orlen i kanadyjską firmę Northland Power.

W 2040 r. 1/5 polskiego prądu ma pochodzić z morza

— Dzieje się historia w ewolucji polskiego miksu energetycznego. Dziś energia z wiatru na morzu wchodzi do naszego miksu, a w 2030 r. może generować 11 proc., zaś w 2040 r. nawet 21 proc. energii elektrycznej w Polsce — podkreśla w rozmowie z Business Insider Polska Leszek Kąsek, ekonomista ING Banku Śląskiego.

Jak przypomina, czerwcowa aktualizacja Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) zakłada, że w ciągu 15 lat (2025-40) wiatr na morzu zapewni największy przyrost produkcji energii elektrycznej (blisko 60TWh rocznie). To więcej niż przyrosty energii z wiatru na lądzie, energii jądrowej czy fotowoltaiki.

— Kluczowa jest konsekwencja i terminowość zaplanowanych inwestycji, także w rozbudowę i modernizację sieci elektroenergetycznych. Według KPEiK inwestycje w sieci mają wzrosnąć siedmiokrotnie, porównując okres 2026-30 z okresem 2021-25 — zaznacza Leszek Kąsek.

Jak dodaje, w ostatniej analizie ING Banku Śląskiego wyliczono, że do 2040 r. wydatki inwestycyjne związane z podażą i popytem na energię są wysokie, ale spadają w relacji do rosnącego PKB polskiej gospodarki. T

— Transformacja energetyczna jest zadaniem ambitnym, ale wykonalnym. Trzymajmy kciuki, żeby kolejne inwestycje, szczególnie budowa elektrowni jądrowej i inwestycje sieciowe, były realizowane na czas i w założonym budżecie — konkluduje Leszek Kąsek.

Wyzwaniem jest ochrona bałtyckiej infrastruktury

— Podanie pierwszego prądu z morskiej farmy Baltic Power, którą Orlen budował we współpracy z Northland Power, to ważny etap procesu, który możemy śmiało określić jako przesuwanie się energetycznego środka ciężkości Polski ku Bałtykowi — mówi Business Insider Polska Marek Niedużak, dyrektor na Polskę w European Initiative for Energy Security (EIES).

Jak zauważa, to nad morzem koncentrują się dziś inwestycje, które już umożliwiły uniezależnienie się od dostaw gazu z Rosji, a w przyszłości zaważą na transformacji energetycznej kraju.

— Ma to jednak bezpośrednie konsekwencje nie tylko dla gospodarki, lecz także dla bezpieczeństwa. Bezpieczna infrastruktura energetyczna to nasza pierwsza linia obrony — akcentuje Marek Niedużak.

Premier Donald Tusk podczas uroczystego zakończenia budowy „Stacji 400 kV Choczewo” w Osiekach Lęborskich. To jedno z największych przedsięwzięć dotyczących morskiej energetyki wiatrowej realizowanych obecnie w Europie | Andrzej Jackowski / PAP

— Tymczasem od wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie w regionie Morza Bałtyckiego znacząco wzrosła liczba incydentów bezpieczeństwa. Często tego typu działania wymierzone są w infrastrukturę morską i podmorską. Dlatego ochrona tej infrastruktury musi zyskać priorytet — zwraca uwagę Niedużak.

W tym celu, jak wskazuje, potrzebna jest współpraca państw, operatorów infrastruktury, sił morskich oraz służb technicznych.

— Jako Europejska Inicjatywa na rzecz Bezpieczeństwa Energetycznego proponujemy konkretne działania, by wzmocnić bezpieczeństwo morskiej infrastruktury energetycznej. Po pierwsze, bezpieczeństwo i możliwość szybkiej reakcji na awarie czy incydenty trzeba uwzględniać już na etapie projektowania i budowy infrastruktury — wskazuje.

Po drugie, dodaje Niedużak, niemniej ważne są zdolności do szybkiego przywracania sprawności infrastruktury po ewentualnych uszkodzeniach.

Jak wyjaśnia, wymaga to gotowości wyspecjalizowanych jednostek pływających, zespołów inżynierskich i serwisowych. Potrzebna jest też standaryzacja, czyli wykorzystywanie w instalacjach powtarzalnych komponentów, jak i utrzymywanie zapasów najważniejszych części (np. elementów kabli, złączy, modułów stacji).

— Związane z tym wydatki trzeba będzie doliczyć do rachunku, jaki w obecnych warunkach musimy płacić za bezpieczeństwo energetyczne naszego kraju — przyznaje Marek Niedużak.

Do stacji Choczewo wkrótce mają być podłączone kolejne farmy wiatrowe

Jak podają Polskie Sieci Elektroenergetyczne, w najbliższym czasie do stacji Choczewo zostaną przyłączone dwie inne morskie farmy wiatrowe: Baltica 2 (PGE) — start w 2027 r. oraz BC-Wind (Ocean Winds) — start w 2028 r.

W kolejnych latach do stacji mają być przyłączone kolejne morskie farmy wiatrowe (w sumie do stacji ma być przyłączonych sześć farm). Ich łączna moc wyniesie blisko 6 GW — więcej niż cała Elektrownia Bełchatów.

Stacja elektroenergetyczna Choczewo zajmuje powierzchnię 25 hektarów, czyli tyle, ile 35 boisk piłkarskich. Powstało tu 40 pól 400 kV wyposażonych w blisko 800 aparatów wysokiego napięcia. Wybudowano niemal 9500 ton fundamentów, zmontowano ponad 800 ton konstrukcji stalowych, ułożono 300 kilometrów kabli i wybudowano 8 kilometrów dróg asfaltowych.

Do stacji będą przyłączone także centra danych i magazyny — zgłaszają się już pierwsi inwestorzy. Te inwestycje, dodają PSE, pobudzą lokalny rynek pracy.

Przygotowania do budowy stacji Choczewo ruszyły w 2019 r. Niezbędne prace przeprowadziły pomorskie firmy SPIE Energy Poland i Elfeko. Jak podkreślają PSE, korzystają one z miejscowych podwykonawców, np. przy pracach ziemnych czy fundamentowych.

Urządzenia zastosowane na stacji dostarczyła m.in. polska firma Olmex z Olsztyna, Hitachi Energy Poland, Siemens Polska, Telefonika Polska oraz Arteche.

Projekt otrzymał ok. 530 mln zł dofinansowania ze środków Krajowego Planu Odbudowy (100 proc. kosztu). Linie, które będą wyprowadzać moc z morskich farm wiatrowych, również otrzymały dofinansowanie. Finansowanie pozyskano w 2025 r.

Jak podsumowują PSE, „za europejskie pieniądze polskie firmy budują zatem infrastrukturę, która umożliwi rozwój krajowej gospodarki w kolejnych dziesięcioleciach“.